کد مطلب: 2211
تاریخ انتشار: ۲۲ آبان ۱۴۰۵ | ۰۳:۰۱
6
0

سیره فاطمی الگویی برای روایتگری آگاهانه در رسانه است

در تاریخ اسلام حضرت فاطمه زهرا (س) تنها به‌عنوان بانویی برجسته در عرصه ایمان و خانواده شناخته نمی‌شوند، حضور آگاهانه ایشان در متن جامعه شجاعت در بیان حقیقت و بهره‌گیری از قدرت کلام برای روشنگری، تصویری ماندگار از مسئولیت اجتماعی زن ترسیم کرده است الگویی که امروز نیز می‌توان جلوه‌های آن را در رسالت رسانه برای آگاهی‌بخشی، حقیقت‌گویی و مقابله با تحریف بازشناخت.

به گزارش رسانه خبری کلام جنوب، زهرا مظفری، سردبیر این رسانه، در یادداشتی نوشت:برای درک جایگاه حضرت فاطمه زهرا (س)، باید از روایت‌های محدود و نگاه‌های صرفاً مناسبتی فراتر رفت و به ابعاد کمتر بازخوانی‌شده شخصیت ایشان در عرصه اجتماعی توجه کرد، بانویی که در کنار جایگاه والای معنوی و خانوادگی، نسبت به سرنوشت جامعه بی‌تفاوت نبود و در بزنگاه‌های تاریخی، با آگاهی و شجاعت، در مسیر دفاع از حقیقت گام برداشت.

حضرت زهرا (س) در دوران حیات پیامبر اکرم (ص)، شاهد شکل‌گیری جامعه اسلامی و دشواری‌های مسیر رسالت بودند، ایشان در کنار پیامبر حضور داشتند رنج‌ها و فشارهای آن دوران را درک می‌کردند و با حمایت و همراهی خود، نقشی فراتر از یک پیوند خانوادگی ایفا می‌کردند، عنوان «امّ‌ابیها» نیز یادآور پیوند عمیق عاطفی و جایگاه ویژه ایشان نزد پیامبر است؛ جایگاهی که در کنار آن، آگاهی و شناخت اجتماعی حضرت زهرا (س) نیز جلوه‌گر بود.

اما یکی از برجسته‌ترین جلوه‌های حضور اجتماعی ایشان را باید در روزهای پس از رحلت پیامبر اکرم (ص) جست‌وجو کرد، زمانی که جامعه اسلامی با تحولات و اختلافات عمیقی روبه‌رو شد. در چنین شرایطی، حضرت زهرا (س) سکوت را انتخاب نکردند. ایشان با حضور در مسجد و ایراد خطبه فدکیه، در برابر مردم به بیان دیدگاه‌ها و استدلال‌های خود پرداختند و با تکیه بر آیات قرآن، مبانی اعتقادی و مسئولیت‌های اجتماعی مسلمانان را یادآور شدند.

خطبه فدکیه را نمی‌توان صرفاً سخنانی در دفاع از یک مطالبه دانست، این خطبه، جلوه‌ای از قدرت تحلیل، تسلط بر معارف دینی، شجاعت در بیان و شناخت دقیق شرایط جامعه بود، حضرت زهرا (س) از ظرفیت کلام برای روشن کردن ابعاد یک مسئله استفاده کردند؛ سخن گفتند تا حقیقت فراموش نشود، استدلال کردند تا مخاطب به اندیشیدن وادار شود و در برابر آنچه انحراف از مسیر حق می‌دانستند، موضع گرفتند.

اگر امروز از رسالت رسانه در آگاهی‌بخشی، تبیین واقعیت‌ها و مقابله با تحریف سخن می‌گوییم، بازخوانی این بخش از سیره فاطمی می‌تواند دریچه‌ای برای فهم عمیق‌تر این مسئولیت باشد، البته رسانه در روزگار حضرت زهرا (س) به معنای امروزی آن وجود نداشت، اما کارکرد روشنگرانه کلام و حضور اجتماعی ایشان، از حیث انتقال آگاهانه پیام، مطالبه حقیقت و تأثیرگذاری بر افکار عمومی، قابل تأمل است، از این منظر، می‌توان سیره ایشان را الگویی تاریخی برای روایتگری مسئولانه و آگاهی‌بخش دانست.

آنچه در این الگو اهمیت دارد صرفاً سخن گفتن نیست، بلکه شناخت درست موضوع، انتخاب زمان مناسب، برخورداری از استدلال و شجاعت در بیان حقیقت است، روایتگری زمانی ارزشمند می‌شود که از سطح بازگویی رویدادها فراتر برود و بتواند مخاطب را به درک عمیق‌تری از واقعیت برساند، این همان مسئولیتی است که رسانه امروز نیز در برابر جامعه بر عهده دارد، مسئولیتی که بدون آگاهی، صداقت و استقلال در بیان، معنای واقعی خود را از دست می‌دهد.

در کنار این ابعاد اجتماعی، زندگی خانوادگی حضرت زهرا (س) نیز نشان‌دهنده شخصیتی چندبعدی است ایشان در جایگاه همسر و مادر، منشأ مهر، تربیت و استواری بودند و در عین حال، نسبت به مسائل جامعه احساس مسئولیت می‌کردند، سیره ایشان نشان می‌دهد که حضور اجتماعی زن و ایفای نقش در خانواده، الزاماً در تقابل با یکدیگر نیستند، بلکه زن می‌تواند با حفظ هویت و ارزش‌های خود، در عرصه‌های مختلف فرهنگی، علمی، اجتماعی و رسانه‌ای نیز اثرگذار باشد.

امروز حضور زنان در رسانه، فرصتی برای بازتاب واقعیت‌های اجتماعی، طرح مسائل کمتر دیده‌شده و انتقال تجربه‌های ارزشمند جامعه است، زنان فعال در این عرصه می‌توانند با نگاه دقیق، دانش و شناختی که از مسائل پیرامون خود دارند، روایت‌هایی تازه و اثرگذار خلق کنند، روایت‌هایی که به دیده شدن ظرفیت‌ها، شنیده شدن مطالبات و افزایش آگاهی عمومی کمک می‌کند، البته این حضور زمانی به اثرگذاری واقعی می‌رسد که با مسئولیت‌پذیری، مهارت و پایبندی به حقیقت همراه باشد.

سیره حضرت زهرا (س) یادآور این حقیقت است که کلام آگاهانه می‌تواند از مرزهای زمان عبور کند و در حافظه تاریخ ماندگار شود، خطبه فدکیه تنها یک متن تاریخی نیست، نمونه‌ای از پیوند اندیشه، شجاعت و مسئولیت اجتماعی است که همچنان می‌تواند برای اهل قلم، فعالان رسانه و زنانی که در مسیر آگاهی‌بخشی گام برمی‌دارند، الهام‌بخش باشد.

شاید مهم‌ترین درس سیره فاطمی برای رسانه امروز این باشد که حقیقت نباید در هیاهوی رویدادها گم شود و روایتگری نباید به انتشار صرف اطلاعات محدود بماند رسانه زمانی رسالت خود را به‌درستی انجام می‌دهد که آگاهانه روایت کند، مسئولانه بنویسد و در مسیر روشن کردن حقیقت گام بردارد، همان مسیری که بازخوانی سیره حضرت زهرا (س)، ما را به تأمل دوباره در اهمیت آن دعوت می‌کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *